AI Act: Zanim powiesz „My nie używamy AI”

Zacznij od krótkiego audytu i zapytaj zespół, gdzie w codziennej pracy pojawia się AI. Pierwsza odpowiedź często brzmi: „Nie korzystamy”. Czy aby na pewno? AI nie zawsze wygląda jak zaawansowany system wdrażany miesiącami. Czasem to chatbot, który pomaga klientom znaleźć odpowiedź. Czasem rekomendacje, które pokazują im właściwy produkt. Czasem opis, który powstał w kilka sekund. A czasem zdjęcie, którego nigdy nie zrobił fotograf. AI już jest na pokładzie. Właśnie dlatego AI Act dotyczy znacznie szerszej grupy firm niż tylko gigantów technologicznych. Nowe zasady obejmują również tych, którzy korzystają z AI jako narzędzia wspierającego codzienną działalność.

Zegar już tyka. 2 sierpnia 2026 zaczynają obowiązywać nowe zasady oznaczania treści i informowania użytkowników o AI. To dobry moment, żeby sprawdzić, gdzie w Twoim sklepie działa AI i jakie procesy jej dotyczą. Wczesny przegląd pozwoli Ci spokojnie przygotować oznaczenia, uporządkować procesy i wejść w nowe wymagania bez niepotrzebnej presji czasu. Im później zaczniesz, tym większe ryzyko, że zabraknie czasu na spokojne przygotowanie. A konsekwencje mogą być poważne - kary mogą sięgać nawet 15 mln euro lub 3% rocznego obrotu.

Ten artykuł pomoże Ci złapać właściwy kurs. Pokażemy Ci, co AI Act może oznaczać dla Twojego sklepu i jak przygotować się do nowych wymagań. Potraktuj go bardziej jak praktyczny przewodnik, a nie poradę prawną.

AI Act od podstaw: o co właściwie chodzi?

AI Act (oficjalnie rozporządzenie (UE) 2024/1689 ) to pierwsze tak kompleksowe przepisy w Unii Europejskiej, regulujące wykorzystanie sztucznej inteligencji. Rozporządzenie obowiązuje od 1 sierpnia 2024 r., ale jego przepisy są wdrażane etapami. Co ważne, działa bezpośrednio we wszystkich krajach Unii Europejskiej, nie trzeba czekać na osobną ustawę w Polsce. Przystępne omówienie znajdziesz na dedykowanej stronie Komisji Europejskiej.

Cała filozofia nowych regulacji sprowadza się do jednego: im większe ryzyko niesie za sobą AI, tym bardziej precyzyjne są reguły jego stosowania. Praktyki niedozwolone (w tym manipulacyjne wpływanie na decyzje użytkowników) zostały całkowicie wycofane już w lutym 2025 roku. Gdy AI wspiera procesy o większym ryzyku, np. rekrutację pracowników, przepisy nakładają na firmy dodatkowe wymagania. W przypadku chatbotów i podobnych rozwiązań kluczowy jest obowiązek poinformowania użytkownika, że ma kontakt z AI. Natomiast codzienne, proste usprawnienia (np. zwykły filtr spamu) działają poza tymi rygorami i nie wymagają Twojej uwagi.

Dla e-commerce liczy się jedna data: 2 sierpnia 2026 r. To wtedy art. 50 zacznie działać nie tylko na papierze.

Twórca czy użytkownik? Sprawdź, po której stronie jesteś

Art. 50 patrzy na dwie strony tej samej historii. Jedni tworzą AI - to dostawcy tacy jak OpenAI, Anthropic, Google czy Microsoft. Drudzy z niej korzystają - i to właśnie ta grupa jest często pomijana.

I tu wiele firm zalicza małe zaskoczenie: AI Act nie pyta „Jak nazywa się to narzędzie?”. Pyta „Co ono właściwie robi?”. Jeśli system sam analizuje informacje, podpowiada rekomendacje albo tworzy treści, wchodzimy w obszar AI. Nawet jeśli nigdzie na stronie nie ma wielkiego napisu „sztuczna inteligencja”. A to obejmuje niemal każdy sklep.

Od lutego 2025 roku obowiązuje również art. 4 AI Act, który wprowadza wymóg zapewnienia odpowiednich kompetencji w zakresie AI. W skrócie: Twój zespół powinien wiedzieć, jak korzystać z narzędzi AI, które ma w rękach. Dotyczy to wszystkich firm, niezależnie od ich wielkości.

Nie zawsze AI wymaga etykiety

Odpowiedzialność nie spada tylko na użytkowników AI. Dostawcy muszą zadbać o rozpoznawalność chatbotów i botów głosowych oraz techniczne oznaczanie treści wygenerowanych przez AI.

Po stronie wdrażającego AI temat sprowadza się głównie do dwóch obszarów: deepfake’ów oraz treści AI dotyczących spraw publicznie istotnych. Deepfake’i, czyli wygenerowane przez AI obrazy, wideo lub dźwięk, które mogą wyglądać jak prawdziwe, wymagają oznaczenia. Podobnie treści tekstowe dotyczące zdrowia, finansów, polityki czy prawa. W obu przypadkach obowiązuje prosta zasada: użytkownik nie powinien zastanawiać się, czy widzi coś stworzonego przez człowieka, czy przez AI.

Przekładając to na codzienność sklepu: chatbot nie powinien udawać człowieka - klient powinien wiedzieć, że rozmawia z AI. Realistyczne obrazy lub grafiki stworzone przez AI mogą wymagać oznaczenia. Szczególnie wtedy, gdy wyglądają jak prawdziwe materiały stworzone przez człowieka. A co z opisami produktów? Jeśli zostały przygotowane przez człowieka i sprawdzone przed publikacją, zwykle nie wymagają dodatkowej informacji. Tutaj możesz odetchnąć.

Niech AI ma etykietę, niech sklep zachowa styl

Są dwa poziomy oznaczania treści. Pierwszy jest techniczny i leży po stronie dostawców AI - chodzi o niewidoczne elementy, takie jak znaki wodne czy metadane (np. C2PA), zapisane w samym pliku. Drugi dotyczy Ciebie jako wdrażającego AI. To widoczna informacja obok treści - tam, gdzie użytkownik faktycznie ją zobaczy, a nie ukryta w regulaminie czy stopce.

Najlepiej działa podejście warstwowe: krótka etykieta przy samej treści (ikona plus tekst), a szczegóły na życzenie w dymku, FAQ lub na stronie informacyjnej. Dobra wiadomość: nie musisz zatrudniać grafika ani wymyślać własnych oznaczeń. UE udostępnia gotowe oznaczenia, które mogą pomóc w spełnieniu wymogów przejrzystości. Możesz je pobrać z oficjalnej strony Komisji Europejskiej.

I nie musi to brzmieć sztucznie ani przeszkadzać w doświadczeniu klienta. W przypadku chatbota wystarczy prosty komunikat: „Rozmawiasz z asystentem AI, odpowiedzi są generowane automatycznie”. Pod zdjęciem możesz dodać krótkie „Utworzono przy użyciu AI”. I gotowe.

Jak to ogarnąć? Cztery kroki na start

Przy tekstach AI nie zawsze trzeba od razu sięgać po etykietę. Jeśli przed publikacją człowiek sprawdzi treść, fakty i źródła, a ktoś konkretny weźmie za nią odpowiedzialność, oznaczenie może nie być potrzebne. Warto więc mieć prosty proces akceptacji. Nie po to, żeby dokładać sobie formalności, ale żeby pracować spokojniej i sprawniej.

Żeby utrzymać spokojny kurs:

1. Zacznij od inwentaryzacji. Zbierz wszystkie miejsca, w których pojawia się AI. Od chatbota po narzędzia do tworzenia obrazów. Wynik może Cię zaskoczyć.

2. Zweryfikuj swoich dostawców. Czy Twoje narzędzia zostawiają ślad po AI? (C2PA, metadane)

3. Przygotuj własne szablony oznaczeń. Przygotuj w CMS-ie gotowe bloki, oznaczenia i standardowe komunikaty dla chatbotów, obrazów i wideo. Ustaw raz, a potem korzystaj bez dodatkowej pracy.

4. Uporządkuj procesy i formalności. Sprawdź, kto ma ostatnie słowo przy publikacji treści i kto ponosi za nie odpowiedzialność. Zweryfikuj też, czy umowy z agencjami i freelancerami uwzględniają korzystanie z AI.

Podsumowanie

AI Act nie puka tylko do drzwi gigantów technologicznych. Jeśli Twój chatbot już odpowiada klientom albo AI pomaga tworzyć grafiki w sklepie, jesteś na radarze. A 2 sierpnia 2026 nadejdzie szybciej, niż zdążysz przygotować kolejną promocję.

Kto wcześniej ustawi kurs, ten zyskuje dwa razy - spokojnie przygotuje się na nowe zasady i pokaże klientom, że wie, jak odpowiedzialnie korzystać z AI. Transparentność nie jest kotwicą, która zatrzymuje biznes. To element wyposażenia, który pomaga budować zaufanie.

Nie musisz robić rewolucji. Nikt nie mówi, żeby rezygnować z AI, wystarczy, że pokażesz, gdzie już pojawia się w Twoim sklepie. Lepiej sprawdzić to teraz niż szukać wszystkiego na ostatnią chwilę pod koniec lipca.

Porozmawiajmy

Nie wiesz, które elementy Twojego sklepu korzystają z AI i gdzie potrzebne są oznaczenia? Pomożemy Ci przeanalizować obecne rozwiązania, ustalić zakres zmian i wdrożyć je we frontendzie w przemyślany sposób. Skontaktuj się z nami, pomożemy Ci przejść przez ten proces krok po kroku.

FAQ

Czym jest AI Act?

AI Act to unijne rozporządzenie (EU) 2024/1689 - pierwsze tak kompleksowe prawo dotyczące sztucznej inteligencji. Zasady zależą od poziomu ryzyka danego zastosowania AI i wchodzą w życie etapami od sierpnia 2024 roku. Dla e-commerce kluczowa jest data 2 sierpnia 2026, wtedy zaczną obowiązywać obowiązki dotyczące przejrzystości z art. 50.

Mam obrazy z AI w sklepie. Czy muszę je oznaczyć?

Tak - jeśli treść AI wygląda jak prawdziwa i może wprowadzać w błąd. Realistyczne obrazy, wideo lub audio wygenerowane przez AI powinny mieć widoczne oznaczenie tuż obok treści.

Provider i deployer - kto jest kim?

Provider tworzy AI, deployer jej używa. OpenAI czy Google to przykłady providerów. Twój sklep, który korzysta z narzędzi AI, jest deployerem. Provider oznacza treści AI od strony technicznej. Ty jako deployer odpowiadasz za widoczne oznaczenia deepfake’ów i treści AI w określonych obszarach publicznych.

Chatbot na stronie - ujawniać, że to AI?

Tak. Chatbot powinien jasno informować, że jest narzędziem AI, zwłaszcza gdy klient ma z nim bezpośredni kontakt. W praktyce wystarczy prosta informacja widoczna obok lub na początku rozmowy.

AI Act: kiedy zaczynają się obowiązki dla e-commerce?

Najważniejsze obowiązki dotyczące przejrzystości z art. 50 zaczną obowiązywać od 2 sierpnia 2026 roku. Ale jeden z wymogów działa już wcześniej - obowiązek kompetencji w zakresie AI z artykułu 4 obowiązuje już od lutego 2025.